OnderhoudonkostenvergoedingVvE Zaken

Valkuil: De ‘VvE-vrijwilliger’

Valkuil-De-VvE-vrijwilliger

Ook in uw serviceflat of appartementengebouw komt u ze waarschijnlijk tegen; de goedbedoelende ‘VvE-vrijwilliger’ (vaak zelf bewoner of familielid van een bewoner). Tegen een kleine vergoeding maakt deze schoon en ruimt op en werpt zich gaandeweg zelfs op als technicus van de VvE.

Bij deze ‘onschuldige klusrelatie’ heeft de VvE meestal geen arbeidsovereenkomst voor ogen, maar eerder een vrijwilligersovereenkomst. Immers, een vrijwilliger verricht werkzaamheden van geringe omvang tegen een kleine vergoeding (meestal een ruime [1] onkostenvergoeding) zonder vergaande inhoudelijke instructies van de opdrachtgever en zonder de klussen persoonlijk te hoeven verrichten. Met dit laatste wordt bedoeld dat hij bij ziekte of afwezigheid zijn echtgenote of iemand anders (hoeft geen bewoner te zijn) kan aanwijzen om hem  te vervangen.

Er kan zich echter een moment aandienen dat de ‘vrijwilliger’ niet meer zo goed bedoelend is, of al jarenlang steeds meer werkzaamheden persoonlijk verricht. Daarnaast komt het soms voor dat een derde instantie (de fiscus of UWV) zich roert en zich op het standpunt stelt dat de werkverhouding moet worden aangemerkt als een arbeidsovereenkomst (met alle gevolgen van dien). Wanneer is dit het geval?

Om een arbeidsovereenkomst te kunnen aannemen moet zijn voldaan aan de volgende toetsingscriteria: een gezagsverhouding (ondergeschiktheid van de werknemer) en het gedurende zekere tijd, persoonlijk verrichten van arbeid, tegen loon. Tevens moeten partijen de bedoeling hebben gehad een arbeidsovereenkomst te sluiten. UWV en de fiscus kennen een soortgelijk toetsingskader, maar hanteren daarnaast het begrip ‘fictieve dienstbetrekking’. Zo kan bij die instanties een ander­soortige arbeidsrelatie (dan een arbeidsovereenkomst) al snel een fictieve dienst­betrek­king[2] zijn. Er dienen dan dus loonbelasting en sociale premies te worden afgedragen ook al is er geen sprake van een arbeidsovereenkomst.

Als op basis van de zojuist genoemde toetsingscriteria de ‘onschuldige klusrelatie’ onverhoopt toch als arbeidsovereenkomst wordt gekwalificeerd, dan moet de VvE het loon doorbetalen, ook bij vakantie van de VvE -werknemer en bij ziekte (dit kan oplopen tot 104 weken !). Daarnaast heeft de werknemer dan ontslag­bescherming. Een ander voor de VvE ongunstig gevolg is, dat als eenmaal sprake is van een arbeidsovereenkomst, het meestal ook een dienstbetrekking in fiscaal- en sociaal-verzekeringsrechtelijke zin is. Dit betekent dat de VvE loonbelasting en sociale premies dient af te dragen.

Hoe is deze valkuil nu te voorkomen ? Om weg te blijven van de arbeids­overeen­komst, dient te worden voldaan aan (onder andere) de volgende feiten en omstandigheden:

  • Schriftelijke overeenkomst: partijen beogen (bij het aangaan en ook in de praktijk) een opdrachtovereenkomst;
  • Geen bepalingen of afspraken uit arbeidsovereenkomst (bij ziekte en vakantie);
  • Geen vergaande (inhoudelijke) instructie/aanwijzingen;
  • Bij voorkeur slechts een onkostenvergoeding (of anders gewerkte uren + evt. BTW);
  • Geen verplichte persoonlijke arbeid (vervanging);
  • Geen economische afhankelijkheid gedurende meerdere jaren;
  • Maatschappelijke positie; initiatief opdrachtovereenkomst bij opdrachtnemer;
  • Geen loonbelasting/ (sociale) premies.

Als aan deze (overigens niet limitatieve) checklist wordt voldaan, dan is de VvE er (zo goed als) zeker van dat geen sprake is van een arbeidsovereenkomst.

Wel kan zich in die situatie van ‘semi-vrijwilliger’ of ZZP-er (opdrachtnemer) een andere ongewenste ontwikkeling voordoen: als de VvE de werkrelatie wil beëindigen, kan het zijn dat er toch toestemming (van UWV Werkbedrijf) nodig is om de ‘vrijwilligersovereenkomst’ of overeenkomst van opdracht te kunnen opzeggen. Met deze juridisch-technische materie zal ik u in dit artikel niet verder vermoeien.

U bent nu in ieder geval alert op de valkuilen als zich een dergelijke constructie (zie inleiding) in uw appartementengebouw of serviceflat voordoet.

[1] De mogelijke ongunstige fiscale implicaties hiervan vallen buiten het kader van deze bijdrage.

[2] Een dergelijke arbeidsrelatie in fiscaalrechtelijke en in sociaal-verzekeringsrechtelijke zin wordt dus een fictieve dienstbetrekking genoemd.

Gerelateerde artikelen
Financieelonkostenvergoeding

Vrijwilligersvergoeding binnen de VvE

Het laatste nieuws wekelijks in je mailbox!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.